Bước sang thiên niên kỷ mới, chúng ta thấy các tôn giáo vẫn còn tồn tại, mặc dù có những lời tiên đoán rằng với đà tiến của kỹ thuật, tôn giáo sẽ tàn lụi. Tại các xã hội Âu Mỹ, nghĩa là các quốc gia tiền tiến về kỹ thuật, nhiều phong trào tôn giáo bộc phát đang khi các nhà thờ càng ngày càng trống rỗng. Trên thực tế, con người sống ở thời đại kỹ thuật vẫn còn cảm thấy nhu cầu tâm linh, tuy rằng họ m cách giải quyết nhu cầu đó theo đường hướng cá nhân, tự do, chứ không muối bị ràng buộc bởi các định chế của các tôn giáo cổ truyền. Đời sống tâm linh không thể đồng hoá với tôn giáo.

Trong Tập Một này, chúng tôi sẽ giới thiệu những phương pháp khác nhau để nghiên cứu các tôn giáo : triết học, thần học, lịch sử, dân tộc học, tâm lý học, xã hội học, hiện tượng luận. Chúng ta có thể áp dụng những phương pháp đó để tìm hiểu một tôn giáo cụ thể hoặc tất cả các tôn giáo. Cách riêng, khi đối chiếu các tôn giáo với nhau, khoa hiện-tượng-luận đã vạch ra vài quy tắc cần thiết nhằm bảo đầm cho cuộc khảo cứu được khách quan. (1) Một quy tắc căn bản là thái độ trân trọng khi quan sát, được đặt tên là “ngưng phán đoán” : đừng vội phê bình chỉ trích nhưng hãy lắng nghe người khác trình bày niềm tin của mình. (2) Kế đến, một giới hạn nữa mà phương pháp hiện-tượng-luận đặt ra là không đi sâu vào vấn đề chân lý của các tôn giáo, bởi vì họ cho rằng chân lý thuộc phạm vi triết học siêu hình chứ không thuộc lãnh vực quan sát thực nghiệm. (3) Ngoài ra, phương pháp hiện-tượng-luận chủ trương không bàn về bản tính của Thực tại huyền nhiệm nhưng chỉ dừng lại ở những cảm nghiệm của con người khi tiếp xúc với Thực tại đó. Những cầm nghiệm này được phát biểu qua các tâm tình, lời nói, hành động, các lễ nghi, các kiến trúc, và trở thành cơ chế nơi các tôn giáo.